بررسی اثر زمان فرآیندهای حساسسازی و فعال سازی و تاثیر دمای عملیات الکترولس جهت
ایجاد پوضص یکنواخت فلس مس بر روی ذرات سرامیکی B4C
آًًیب ػویعی* ٍ هحوذحؼیي پبیذاس

چکیده
کِبهپَصیت ّب یک ؿبخِ جذیذ اص هَاد سا تـکیل هیدّ ٌذ ک ثشای کبسثشدّبی هکبًًیکی ٍ تشیجَلَطیکی اػتفبدُ هیی ؿی ًذ اص جول ایي هَاد هیتَاى ث سػَة فلض هغ ثش سٍٍی رسات ػِشاهیکِی ػخت ًظیش کبسثیذٍ ثَسى )B4C( اؿبسُ کشد اتلبل اییي دٍجضء تشکیجی اص خَاف ثشتش هکبًًیکی )ًبؿی اص حضَسB4C( ث وشاُّوشاُ ّذایت الکتشیکی ّذایت حشاستیی ثیب) )ًبؿیی اص حضیَسCu( سا ث دًًجبل خ اّّذٍ داؿت ّذف اص اًًجبم ایي پظٍ ّؾ، ایجبٍد پَؿـی اص فلض هغ ثش ػیح رساتٍ ػیشاهیکیB4C ثی سٍٍؽپَؿؾدّّی الکتشٍلغ ثشسػی تأثیش صهبى فشآیٌ ذّّبی حٍؼبع فِعبلػبصی اثش دهبی حوبم الکتشٍلغ ثش هقیذاس هیغٍ سِػیَةکشدُ ثش ػح رساتِ B4C ث دُ اػت صهبىّّبی33، 63 83 دقیق جْت ثشسٍػی اثشٍ صهبى فشآیٌ ذّّبی حؼیبع ػیبصی فعیبل-ػبصی دس ًظش گشفت ؿٍذُ اػت ّنچٌٌیي جْت ثشسػی اثش دهبی حوبم الکتشٍلغ سٍی هقذاس پَؿٍؾ ایجبد ؿذُِ ثش ػیِح رساتB4C دهبّّبی 25،53 75 دسج ػبًًتیگشاد اًًتخبة ؿذًًذ اثش صهبى فشآیٌ ذّّبی حؼبع ػبصی فعبلػبصی ثی ػییل تلیبٍٍیشSEM هَسد هحبلع قشاس گشفت اػت چگ ًگی تبثیش دهٍبی حوبم الکتشٍٍلغ ثش پَؿؾ ایجبد ؿیذُ ثیب اًًجِیبم آبلیضّیبیِ جیزةاتوی )ثو ظَس تعییيِ دسكذٍ هغِ سػَةٍ کشدُ (، SEM XRD ثشسػی ؿذُ اػیت ًتیبی ًـیبىٍ داد کی صهیبى ثِ یٌ ی جْْیتِفشآیٌٌذّبی حؼبع ػبصی فعبلػبصی83 دقیقدقیقِ ٍ دهبی ثْ یٌثْیٌِ حوبم سػیَة دّّیی دسpH 12 صهیبى 63 دقیقی ، 75 دسجیػبًًتیگشاد ث دُ اػت

ياضٌ َای کلیدی: پَؿؾدّّی الکتشٍٍلغ، کبسثیذ ثَسى، پَؿؾ هغ

پیطگفتار
کبهپَصیتّّبی صهیٌ ی فلیضی اهیش صُ دس کبسثشدّّیبیهْ ٌذػی هقبم ًخؼیت هیَاد ػیبختبسی سا داسا هییثبؿیٌٌذ ثعضی اص اییي کبهپَص ییت ّیب کی دس آْیب رسات ػیشاهیکیػخت دس یک صهیٌ ی فلیضی ًؼِیجتب ًیشم )چکیؾ خیَاس(تَصی ش ؿ ذُ اً ذ، تشکیج ی اص خ َاف ثشت ش ًظی ش ه ذٍٍلا)ػتیؼیت ثب)، اػٍتحکبم هخلَف ثیب)، ریشیت اًًجؼیب حشاست ی هٌٌبػ ت هقبٍٍه ت ػبیـ ی سا داسا ه ی ثبؿییٌٌذ ثخل َف دس کبهپَصی تّ بی ح بٍٍی رسات تقَی ت ؿ ذُ ػشاهیکیخَاف هکبًًیکی دس دهبی ثب) ٍ هقبٍٍهیت ػبیـییثذٍٍى کبّؾ ّذاٍیت الکتشیکی حشاستی ثثِ كیَست ثیبسصیث جَد هییبثذ ]1 2[ کبسثیذ ثَسى) B4C( داسای پتبًًؼییلثب)یی جْت ثکبسگیشی ثعٌِ یَاى تقَییت کٌ یذُ دس ػیبختهیییَاد کیییبهپَصیتی ثییی جْْیییت ایجیییبد ػیییختی ثیییب) )2kgf/mm3933-2933(، خییَاف لییبلی الکِتشیکٍییی ٍحشاستی دس کٌٌبس چگبلی کن) 3g/cm52/2(، قحًقحِ رٍة ثب) )K2723(، ه ذٍٍل ا)ػتیؼ یت ث ب) )Gpa448( هی ل تشکیجی کن هیثبؿذ ایي هـخلِ ّبی ٍاحذٍاحذ دس دهبیٍ اتیب دهبی ثب) ػیجت ًویبدیي ؿیذىB4C ثی لٌ یَاى هیبدُ
کٍلیذی ثشای کبسثشدّبی فيآٍسی پیـٍشفتپیـشفتِ ًظِییش ه لیذّّبیاًًشطی دس کبسثشدّّیبی فضیبیی، هیکش الکتش ًییک، پضؿیکی،ًبصلّبیٍ ػٌٌذثلاػت ٍػبیل تشهَالکتشیک دهب ثیب) ؿیذُاػت]3 4[ کبسثیذ ثَسى ّنچٌٌیي دس تقَیت کبهپَصییت –
بی صهیٌ ِ فل ضی ثوٌٌظ َس اف ضایؾ هقبٍه ت ػِبیـ ی ٍ خَسدگی کبسثشدِ ثؼیبسی داسد اهیب اییي کیبسثشد ثی ل یَاىتقَیت ک ذُکٌٌذُ ث جْت رعف دس تشؿ ًذگی کی دس ایجیبداتلبل قبثل قجَل ثیي صهٍیٌ رسات تقَییتٍ کٌ یذُ لبهیلهْْوی اػت داسای هحذٍدیِتٍ هیی ثبؿیذ ]3 4[ ثیب الویبلپَؿؾ فلضی ثش سٍٍی رسات ػشاٍهیکی B4C هیتَاى ثش ایي هـکلات فبئق گشدیذ دس ثیي سٍؽِّّبی پٍَؿؾدّّیی سٍؽالکتشٍٍلغ هؤثشتشیي سٍٍؽ ؿٌ بخت ؿذُ ثیؾتشیي ثیبصدُسا ث خَد اختلبف دادُ اػت ]7-4[ ایي سٍٍؽ ث ل یَاىػبدُِ تشیيٍ سٍٍؽ دس ایجبد پَؿـیی یکٌ َاخیت ثیب کوتیشیي
تخلخ ل ث یؾت شیٍي هقبٍٍه ت ث خ َسدگی دس ػ بخت پَؿؾّیبی فلیضی کیبهپَصٍیتی ثیش سٍٍی هیَاد گِ یبگگًَیبگَىَىِ ؿٌ بخت ؿذُ اػت] 3، 8، 9 13[ پَؿؾ فلضی ث ػییل الکتشٍٍلغ ثب فلضاتیی ًظییشSn,Ag,Ni,Cu هیی ت اًًیذ دسث جَد قبثلیت پشاک ٌیذگی پی ًیذ رسات هِیؤثش ثبؿیذ ]3[ الکتشٍٍلغ هیغ اٍلییي ثیبسٍ دس اٍٍاػیه دّ ی 1953 جْْیتپَؿؾدّّی ثشدّبی هذاس چبپِی گضاسؽ ؿذ للیت اًتخیبةهغ ث لٌ َاى هیبدُ ی صهیٌ ی خیَاف ثشتیش ًظییش چکیؾخَاسی ثب) ّیذ اِیت الکتشیکیی گشهیبیٍی ثیب) هییثبؿیذ ثٌٌبثشایي، جبٍیی کی سػیبًًبیی الکتٍشیکیی حشاستیی ث ویشاُث جَد خَاف هکبًًیکی هذًًظش اػت هغ ث لٌ َاى یک فیبصلبلی لول خ اّیذ کیشد ]15-11[ هحبلعیبت دس خلِیَفایج بد پَؿ ؾّ بی فل ضی ث ش سٍٍی رسات B4C ث سٍٍؽ الکتشالکتشٍلغٍلغ هحذهحذٍدٍد هیثبؿذ اص طشفی ثب ت جتَجِ ثثِ خلَكیبت هٌٌحلش ثثِ فشد B4C، ثکبسگیشی آى دس ػبخت کبهپَصیِتِ-ّبی صهیٌصهیٌِ فلضی سسٍ ث گؼتشؽ اػت ّنچٌٌیي ثب ت ج ث خلَكیبت هحلَة فلض هغ، اػتفبدُ اص ایي فلیض دسٍ ایجیبدکبهپَِصیت Cu-B4C هیی ت اًًیذ ثؼییبس کیبسثشدی هیَسدت ج ثبؿذ ثب ت جتَجِ ثی اییي هحبلیت ّیذف اص اًًجیبم اییيپظپظٍّؾّؾِ ایجٍبد پَؿؾٍ فلضیٍ هغ ثش ػح رسات ػیشاهیکیB4C ث سٍؽٍ الکتشٍلغ ثشسػیی اثیش صهیبى فشآی یذّبیحؼبعػبصی فعبلػبصی ّنچٌٌیي ثشسػی تبثیش دهیبیحوبم الکتشٍٍلغ ثش هقذاسِ هغ سٍػَة کشدُ ثش ػیح رساتB4C ه یثبؿ ذ هحبلع ث ش سٍی اث ش صه بى فشآیٌ ذّّبی حؼبعِ ٍ فعبٍلػبصی ثب اػتفبدُ اص تٍلیبتلیبٍیشٍیشِSEM كیَستگشفت اػت اثش دهبٍی حوبم الکتشٍلغ ث سسٍؽٍؽّّبی آًًبلیض جزة اتوی، SEM XRD ثشسػی ؿذُ اػت

روش پژوهص
شستشً ي آمادٌ ساشی ذزات B4C
دس ای ي آصه بیؾٍ اص رسات B4C ك ٌعتی ث ب اً ذاصُ هی بًگیي 4 هیک شٍى خل َف 99 دسك ذ ػ بخت چ یي اػ تفبدُ ؿ ذ ثوٌٌظ َس پبکؼ بصی یکٌ َاخ ت رسات B4C ثشاػبٍع هحبلعبت اًًجبم ؿذُ اص اػتَىٍ آة هقحش اػتفبدُ ؿذ جْت تعلیق پ دسّّب دس اػتَى ؿؼتـَی هَثشتش اص حوبم آلتشاٍػ ًیک اػتفبدُ گشدیذ [4 13]. خـک کیشدى
رسات دس آٍى دس دهییبی صیییش 333 دٍٍسجییدسجییِ ػییبًًتی گییشاد )ثو ظَس جلََگیشی اص اکؼیذ ؿذى( ثشای هذت 3 ػیبلتكَست گشفت [4]

بسسی اثس شمان فسآيىدَای حسااس سااشی ي فعاال-ساشی
ثو ظَس ثشسػی اثیش صهیبى فشآیٌٌیذ حؼیبعػیبصی ٍفعیی بلػیی بصی هحلیی َلّّییییبیی اص) g/l, 43ml/l14( SnCl2/HCl جْ ت حؼ بع ػ بِصی ٍ) g/l4ml/l2/3( PdCl2/HCl جْت فعبلػبصی ت ی ؿذًًذ )صم ثیثیِ رکیش اػت HCl ههَسد اػتفبدُ دس ّش دٍ هحلَل37% صًًی ثی دُاػ ت رسات B4C ؿؼ ت ؿ ذُ اثت ذا ٍاسد هحٍل َلّ بی حؼبع ػبصی ثب تشکیجیبت کیبهلا یکؼیبى ؿیذًًذ صهیبى-ّییبی33 ،63 ٍ83 دقیقیی ثو ظییَس حؼییبع ػییبصی رسات اًًتخبة گشدیذ پغ اص آى رسات حؼبع ؿذُ دس صهبىّیبیگ بگگًَبگَىَى، ٍاسد هحلَلّبی فعبل ػبصی ثب تشکیجیبت یکؼیبىؿذًًذِ دس هشحل فعبلػیبصی ًییض صهیبىّّیبیِ 33، 63 83 دقیق ثو ظَس فِعبل ػبٍصی رسات دس ًظش گشفت ؿذ دس طی فشآیٌٌذ حؼبع ػبصی فعبل ػبصی جْت تعلیقِ پ دسّیب اصّن صى هغٌٌبطیؼی ثب ػشلتِ 283 دٍٍس دس دقیقی اػیتفبدُؿذ )صم ث تَری اػت ک ّن صدى یکٌ َاخت ٍ ثب ػشلت هٌٌبػت هحلَل دس توبهی هشاحل پَؿؾدّی الکتشٍٍلغ دس تعییي ػشلت اًًجبم فشآیٌٌیذٍ تبثیشگیزاس اػیت [16] تیبثیشصهبى فشآیٌٌذ حؼبعػبصی فعبل ػبصی ثش ه قیذاس پَؿیؾ هیغ ایجٍیبد ؿیذُ ثیب ثشسػیی تلیبٍیش SEM و یًوًَیِ ّیبیحؼبع فعبل ؿذُ دس صهبىّبی گ بگگًَبگَىَى کیکیِ ّوگیی دسحوبمّبی الکتشٍ لغ ثیب تشکییت یکؼیبى ٍ pH 12ث دًًیذؿبهل ػَلفبت هغ ثیب للظیت )g/l 15(، پٍتبػیینٍ ػیذینتبست بسات) g/l 36(، فشهبلذئی ذ) ml/l 12( یذسٍکؼ یذِ ػذین )g/l 13( هَسد هحبلعٍ قشاس گشفیت اص آًًجیبیی کیًتییبی آصهییبیؾDeepa وکییبساًؾ ًـییبى داد کییکییِیکٌ َاختی پَؿؾ هغ ایجبد ؿذُ دس ؿیشایحی کیکیِ دهیبیحوبم سػَة دّی53 دسجِ ػبًًتی گشاد ث دُ افضایؾ یبفت اػت [4]، دهبی 53 دسج ػبًًتیگشاد ثو ظَس پَؿؾدّّیِ اًًتخبة گشدیذ

بسزسی اثس دمای فسآيىد پًًششدَی الکتسيلس
ثو ظَس پَؿؾدّّی، پ دسّّبی حؼبع فعیبل ؿیذُB4C، ث حو بم الکت شٍٍلغ هٌتق ل ؿ ذًًذٍ حو بمّ بی الکتشالکتشٍلغٍلغ ؿبهل ػَلفبت هغ آثذاس (CuSO4.5H2O) ثب للظت) g/l3/33(، پتبػیین ػیذین تبستیبسات )g/l6/166(، یذسٍٍٍکؼیذ ػذین )g/l25( )جْت تثجییتpH حِویبم دس هحذ دُ ی 12تب 3/12( ٍ) ml/l33( فشهبلذئذ ت ی ؿیذًًذ فشآیٌٌذ پَؿٍؾدّّی رسات حؼبع ٍ فعبل ؿیذُ دس حویبم-ّبی الکتشٍلغ ثب تشکیجبت یکؼبى دس دهبّّیبی گ یبگگًَیبگَىَى
53،25 ٍ 75 دسجدسجِ ػبًًتیگشاد هحبثق ثیب تحقیقیبت اًًجیبمؿذُ [4]، كَست پزیشفت پغ اص اًًجبم لولیی بِت پَؿیٍؾ -دّ ی، رسات B4C کیبهلا ثیب آٍةِ هقحیش ؿؼیت ؿیذُ دسدهبی 133 دسجدسجِ ػبًًتیگشاد ث هیذت 2 ػیبلت دس آٍىخـک ؿذًذ [3] ّنچچٌیي جْت تعلیق پ دسّب دس حوی بم الکتشالکتشٍلغٍلغ اص ّویضى هغٌٌبط یؼی ی اػیتفبدُ گشد یی ذ دس ایی ي آصهبیؾ ثو ظَس تعییي دسكذ هغ سػَة کشدُ ثیش ػیح رسات B4C دس ؿشایه دهبیی گ بگَى اص سٍٍؽ آًًبلیض کوی جزة اتوی اػتفبدُ ؿذ جْت اًجبم ایي آًبلیض هییضاى 1/3 گشم اص پ دسّ بی B4C ثب پَؿیؾ هیغ ثی 13 هیلی یلیتیش اػیذ ًیتشیک 98دسكذ افض دُ ؿذًذ ػیپغ هیغ سػیَةکشدُ ثش ػٍح رساتB4C خیلی ػشیش دسِ اػی یذ ًیتشیی ک حِل ؿذُ اص رسات B4C جذا ؿذ دس اداه رٍساتB4C سِا ث کوک کبلز كبفی اص هحلیٍَل جیذا کیشدُ هحلیَل ثیحجن یک لیتش سػبًیذُ ؿذ دس اًتْْب آًبلیض جزة اتوی ثیباػییتفبدُ اص دػییتگبُ هییذل Philips-PU9100x اًًجییبم پزیشفت ّنچچٌیي جْتٍ ثشسػی تل یشٍی ػیح پ دسّّیبی پَؿیؾ گشفت اص ه یکش ػیکَح الکتش ی هیذلSEM oxford LEO 440 اػ تفبدُ گشدیً ذ ی ض ثوٌٌظ َس دػتیبثی ثثِ ػبختبس ٍ تشکیت تقشیجی ی پَؿیؾّ ّیب ی ایجیبد ؿ ذُ آً بلیض XRD ثیب دػییتگبُ ه ذلBruker D8 advance diffractometer ث شسسٍی وًوًَ ِّ ب ك َست گشفت

نتایج و بحث
بسزسی تاثیس شمان فسآيىدَای حساس ساشی ي فعال ساشی

1321003199544

ب

ب

الف

ج
شکل1- تصاييس SEM پًًشش مس بس زيی ذزٍاتB4C دز شمانََاٍی گً واگًًن فسآيىدٍ حساس ساشی ي فعال ساشی الف( شمان30 دقیق ب( شمان60 دقیق ج( شمان80 دقیق
تلبٍیش SEM پ دسّّبی B4C پَؿؾ هیغ گشفٍتیککِ صهبى فشآیٌٌذ حؼیبع ػیبصی ٍ فعیبل ػیبصی هتفیبٍتیِداؿتٌٌذ، هَسد ثشسػی قشاس گشفتٌٌذ ًتبی ثشسػیّّب حبکی اِص افضایؾ هقذاس هغ سػَة کشدُ ثیش ػیح رسات B4C ثیاصای افضایؾ دس صهبى فشِآیٌ ذِّّبی حؼیبع ػیبصی فعیبل-ػبصی هیثبؿذ وبًگّوبًگًَِ کی دس ؿیکل) 1( ًوبییبٍى اػیتصهبى33 دقیق ثو ظَس حؼبع ػبصی فعبل ػیبصی رساتB4C کبفی جِ دُ هقذاس هغ سػَة کشدُ ثٍؼییبس ًیبچیضاِػت ثب افضایؾِ صهبى فشآیٌٌذ حؼبع ػبصی فعبل ػبصی ث 63 ٍ83 دقیق هقذاس سػَةدّی هیغ افیضایؾ چـین-گیشی داؿت اػت ایي ًتبی ثیبًًگش ایيِ اػت کی افیضایؾصهبى حؼبعِ ػبصی، ثبلثٍ تکویل هشحل ًـؼتِ یَىِّّیبیقلش ثش ػح رسات ؿذُ دس حقیقت هکبىّبی ج اً صًی
فلض پب)دیَم ثش سٍٍی ػحَح افضایؾ هییبثذ اص طٍشف دیگیش، ثب ت ج ث ای ک سِػَة کبهل یَىّّبی پب)دین احیب ؿذىیَىّبی پب)دین ث كشفٍ صهبى ًیبص داسد، لزا اصدییبد صهیبىفعبلػبصی، هقذاس جزة احیب ؿیذى پیب)دیَم سا ثیش سٍٍیػح پ دسّّب افضایؾ هیدّّذ دس تیج ج اًی ّیبی فلیضیثشای ًـؼتي هغ ثش سٍٍی آْب ثیؾًتش هیؿَد [17] بسزسیٍ تاثیس دمای حمام الکتسيلس بس مقداز پًًشش-دَی ب کمک آوالیص XRD
پ دسّّبی حؼبع فعبل ؿذُ B4C ک دس حوبمّبی الکتشالکتشٍلغٍلغٍ ثب تشکیجیِبت کٍیبهلا یکؼیبى ٍ دهبِّّیبی گ یبگ َى
53،25 75 دسج ػبًًتیگشاد پَؿؾ گشفت ث دًًذَ، جْت تعییي هقذاس تقشیجی پَؿؾ ایجبد ؿذُ، هَسد آًًبلیض XRD قشاس گشفتٌٌذ آًبلیض XRD حضیَس هیغ سا ثیش ػیح رساتB4C تأییذٍ کشدُ اػت ًتبی ثذػت آهذُِ اص ایي آًیبلیض دسؿکل )2( آ سدُ ؿذُ اػیت ّویبىگ یگًَیِ کی دس ؿیکلّّیب

شکلٍ 2- الف( طیف XRD مسبًًط بٍ B4C شستٍ شدٌ
ب( طیف XRD مسبًط بٍ B4C پًًشش گسفتگسفتٍ دز حمام الکتسيلس با دمای 25 دزجٍدزجٍ ساوتی گساد ج( طیف XRD مسبًًط ب B4C پًشش گسفتگسفتٍ دز حمام الکتسيلس با دمای 50 دزج ساوتی گساد د( طیف XRD مسبًط بٍ B4C پًًشش گسفتٍ دز حمام الکتسيلس با دمای 75 دزجٍ ساوتی گساد

ًوبیبى اِػت ثب افضایؾِ دهب ؿذِت پیکِّّبی هشث ث هبدُ -ی صِهیٌ کبّّؾ یبفت اػت ثی گ ی ای کی دس دهیِبی 75دسج ػبًًتیگشاد پیک هشث ث هبدُ صهی ی سٍی ویَداسXRD هـخق ًیؼت ثب ت جتَجِ ثثِ کیفی ثَدى آًیبلیض XRD لذم تـخیق پیکّّبی B4C )ثیب دس ًظیش گیشفتي ثیذیْْیثَدى حضَس B4C( هیت اًًذ ثییبًگش افیضایؾ هقیذاس پَؿیؾهغ یکٌ َاختی آى ثبؿذ جْْیت اطویٌٌیبى اص ًتیبی اییيثشسػی آبلیضّّبی جزة اتوی SEM ًیض اًًجبم پزیشفتٌٌذ بسزسی تاثیس دمای حمام الکتاسيلس باا اساتاادٌ اشتص اييس بدس د آم دٌ اش میکسيس کًًن الکتسيو ی )SEM(

الف ب

شکل3- تصاييس SEM پًًشش مس بس زيی ذزات B4C دز دماََای گً واگًًن حمام زسًًب دََی الف( دمای 25 دزجٍ ساوتی گساد ب( دما 50 دزجٍ ساوتی گساد ج( دمای 75 دزجٍ ساوتیگساد ي دز شمان ثابد زسًًب دََی60 دقیقٍ

چگ ًگی تأثیش دهب ثش هقذاس پَؿیٍؾ ایجیبد ؿیذُ ثیشػح رسات ػشاهیکی ثی کویک تلیبٍیش ثذػیت آهیذُ اصهیکشٍ ػکَح الکتشٍ ًی ًیض هَسد ثشسػی قشاس گشفیت ؿِیک ل )3( تلبٍیش ثذػت آهذُ اص و ی ّیبی پَؿیؾ گشفتی دسؿشایه دهبیی گ بگَى سا ًـًبىَِ هیِدّذ هـیبّّذات حیبکیاص حضَس رسات هَغ هیثبؿذ ک ث كَست کیشٍٍی ثیش سٍٍی
ػح رسات B4C سػَة کشدُ هٌٌِحجق ثب ًتبی حبكیل اصآًًبلیض XRD اػت ایيِ ًتبی هـٍبث ثب ًتبی دیگیش هحقٍقیبى[4]، ًـبى هیدّذ ک ثب افضایؾ دهبی فشآیٌٌذ الکتیش ٍلغِ، هقذاس هغ سػَة کشدُ ثش ػح رسات B4C افضایؾ یبفتیاػت دس ٍاقشٍاقش ثب) سفتي دهب ػجت افضایؾ ٍ تؼیشیشٍ احییبءیَىّّبی هغ اکؼیذ ؿذى فشهبلذئیذ ؿذُ اػت ْبیتیِب قشاس گشفتي فلض هغ ثش ػح فعبل ؿذُ ی رسات B4C سا ث دًًجبل داؿت اػت[4]
مقايسٍ اثس دما بس مقداز پًًشش ايجاد شدٌ باٍ زي آوالیص جرب اتمی
ثو ظَس تأیییذ ًتیبی حٍبكیل اصِ ثشسػییّیبی قجلییِ، آًًبلیض کوی جزة اتوی ثش سٍی و ّبی پَؿیؾ گشفتیدس دهبّّبی گ بگَى اًًجبم پزیشفتً اًثش افضایؾ دهبی حوبم پَؿؾدّّی ثَش هقذاس دسكذ هغ سػَة کشدُ دس ؿکل) 4( آٍ سدُ ؿذُ اػت ًتبی حبكل ثی كیَست ٍاری افیضایؾدسكذ هیغ سػیَة کیشدُ دسِ اثیِش افیضایؾ دهیبی فشآیٌیذالکتشٍ لغ سا آؿکبس هیػبصد ک تکویل ک ذُ ًتبی ثذػیتآهذُ اص آًًبلیض اًًجبم ؿذُ ث ٍػیل هیکشٍ ػکَح الکتشٍ ًیی XRD هیثبؿذ ّوبىگگًَِ ک اًًتِِظبس هیسفیت هحیبثق ثیٍب هحبلعبت هحققبى دیگشَ [4]، وّوِ ًتبی ثیبًًگش اثیش افیضایؾدهب ث لٌ َاى لبهل هْْوٍی دس تؼشیش اًًجبم کبهل اکٌٌؾ-ّبی احیبی یَى فلضی ًیض افضایؾ هقذاس سػَة دّّیی دس فشآیٌٌذ الکتشٍٍلغ هیثبؿٌٌذ

شکل 4- وتايج بٍ دسد آمدٌ اش آوالیص جرب اتمی کٍ تأثیس دما زا دز مقداز مس زسًًب کسدٌ بس سطح ذزات B4C دز 12;pH ي شمان60 دقیقٍ وشان می دََد.

نتیجه گیری
دٍس فشآیٌٌذ پَؿؾدّی الکتشالکتشٍلغٍلغ، هشاحیل حؼیبع-ػِبصیِ فعبِل ػبصی اص اّّویت ثؼییبس ثیب)یی ثشخ سداسًًیذ، ث گگًَِای ک اگیش اییي هشاحیل ثیب هََفقییت اًًجیبمَ ـی ًذپَؿؾ ایجبد خ اًخَاّذّذ ؿیذ لیلاٍلیلاٍُ ثیش اییي ؿیشایه حویبم الکت شٍٍلغ اص قجی ل ده ب ،pH تشکی ت ؿ یویبیی ت أثیش هؼتقین ثش هقذاس یکٌ یَاختی پَؿیؾ ایجیبد ؿیذُ داسد ثشسػی تلٍبٍٍیش SEM ًـبى داد ثب افضایؾ صهبى فشِآیٌٌذّّیبیحؼبع فعبلػبصی هقذاس پَؿؾ ایجبد ؿذُ ثی كیَستچـوِگیشی افضایؾ یبفت اػت، ایي افضایؾ ثیبًًگٍش تِکوییلهشحل ًـؼت یَىٍّبی قلش ثش ػح رسات B4C ث دًًجبل آى افضایؾِ جزة احیب ؿذى پب)دین ثش ػیح اییي رساتهیثبؿذ ک ْبیتب ثبلث افضایؾ هقذاس سػَة هغ ثش ػح رسات B4C هیگشدد ّنچٌٌیي ًتبی حبكل اص ثشسػیّّیبیSEM ،XRD ٍ جزة اتوی اثش افضایٌ یذُ اصدییبد دهیب سا ثیشهقذاس ٍ ػشلت سٍػَةدٍّّی هغ ًـبى داد ثش اػبع ًتیبی حبكل اص ایي پظ ّؾ هحبلعبت كَست گشفت [4]، دهب ثثِ لٌ یَاى ییکٍ لبهیل تؼ شیش کٌ یذُ اکیٌٌؾ اکؼٍیذاػ یَىٍفشهبلذئیذ احیبء ؿذى یَى فلضی لول هیکٌٌذ ػشلت هقذاس پَؿؾ هغ ایجبد ؿذُ ثش ػح رسات ػیشاهیکی ثیبدهب استجب هؼتقین داسد

References
S. L. Zhu, L. Tang, Z. D. Cui, Q. Wei, and X. J. Yang, “Preparation of copper – coated  – Sic nanoparticles by electroless plating,” Surface & Coating Technology 205 (2011) 2985-2988.
Kuen-Ming Shu, and G.C. Tu, “The microstructure and the thermal expansion characteristics of Cu/Sic composites.” Materials Science and Engineering A349 (2003) 236-247.
J. P. Deepa, V. G. Resmi, T. P. D. Rajan, and C. Pavithran, “Studies on the influence of surface pre- treatment on electroless copper coating of boron carbide particles.” Applied surface Science 257(2011) 7466-7474.
J. P. Deepa, V. G. Resmi, T. PD. Rajan, C. Pavithran and B. C. Pai, “Studies on the effect of processing parameters on electroless coating of copper on boron carbide particles,” Transactions of the Indian Institute of Metals Vol. 64 (2011), pp. 47-.15
[5] Ruizhang, LianGao, JinkunGuo, “preparation and characterization of Coated nanoscale cu/sic composite
Particles” (2004), pp. 401-.404
Lamia Luo, Yucheng Wu, Jian Li, and YachanZheng, “Preparation of nickel – coated tungsten carbide powders by room temperature ultrasonic – assisted electroless plating,” Surface & coatingTechnology (2011), pp.1-5.
Vijaua Kumar Bulasara, Harjyoti Thakuria, Ramgopaluppaluri,
Mihirkumarpurkait, “Effect of process parameters on electroless plating and nickel – ceramic composite membrane characteristics,” Desalination (2011)195203.
J. F. Silvain, J. L. Bobet, and J. M. Heintz, “Electroless deposition of capper anto alumina sub-micronic powders and sintering,” Composites: Part A 33 (2002) 1387 – 1390.
A. Grosjean, M. Rezazi, J. Jakadoum, and P. Bercot, “Hardness, friction and wear characteristics of nickel – SiCelectroless composite deposite,” Surface and coating Technology 137 (2001) 92-96.
Haijun Zhang, Xiangwei Wu, QualiJia, XiaolinJia, “preparation and microwave properties of Ni-Sic ultrafine powder by electroless plating,” Materials and Design 28 (2007) 1369-1373.
Soheila Faraji, AfidahAbelulRehim, “A study of electroless copper – phosphorus coatings with the addition of silicon carbide (SiC) and graphite (C) particles,” Surface & coating Technology (2011) 110.
W. Sha, X. Wa, and K.G. Keng, Electroless copper and nickel – phosphorus plating, processing, characterization and modeling, woodnead publishing limited, USA, 2011.
S. G. Sapate, A. Uttarwar, and R. C. Rathod, “Analyzing dry sliding wear behaviour of copper matrix composites reinforced with pre- coated sic particles,” Materials and Design 30 (2009) 376-386.
K. Dash, B. C. Ray, and D. chaira, “Synthesis and characterization of copper – alumina metal matrix composite by conventional and spark plasma sintering.” Journal of Alloys and compounds 516 (2012) 78-84.
Yongzhong Zhan, Guoding Zhang, “The effect of interfacial modifying on the mechanical and wear properties of Sic/ Cu composites,” Materials Letters 57 (2003) 4583-4591.
Wolfgang Riedel ,Electroless Nickel plating ,Finishing publications LTD. England ,1991.
R.L.Meek “Study of electroless Cu plating.” J. Electrochem. Soc.,pp.19781981, November 1975



قیمت: تومان


پاسخ دهید